Je hebt een vrolijk potje gekocht, het staat op een vaste plek en je peuter weet waar het voor is. Maar zodra je voorstelt om erop te gaan zitten: "Nee!" Je kind loopt weg, huilt of gaat er pas op zitten als de broek al nat is.
Een peuter die niet op het potje wil, is heel normaal. Vaak is het potje nog onbekend, voelt het niet fijn of wil je kind gewoon zelf beslissen. Haal de druk eraf, maak de stappen kleiner en geef je kind keuzes. Lukt het echt niet? Las dan een pauze in en probeer het over een paar weken opnieuw.
Waarom wil mijn peuter niet op het potje?
Er zijn veel redenen waarom een peuter het potje weigert:
- Het is nog nieuw of spannend. Een potje, of een grote wc die hard doorspoelt, kan eng zijn.
- Het zit niet lekker. Te hoog, te wiebelig of koud.
- Spelen is leuker. Stoppen met spelen voor het potje voelt als een straf.
- Je kind wil zelf beslissen. Peuters ontdekken dat ze "nee" kunnen zeggen. Het potje is een makkelijk strijdpunt.
- Je kind is er nog niet aan toe. Niet elke peuter is op dezelfde leeftijd klaar. Lees welke signalen erop wijzen dat je kind eraan toe is.
- Een vervelende ervaring: bijvoorbeeld harde poep die pijn deed.
8 tips als je peuter niet op het potje wil
1. Haal de druk eraf
Hoe meer jij wilt, hoe meer je peuter vaak niet wil. Bied het potje rustig aan en accepteer een "nee". Probeer het later gewoon nog eens, zonder er iets van te zeggen.
2. Maak de stap kleiner
Je kind hoeft niet meteen te plassen. Eerst met kleding aan op het potje zitten is ook goed. Of laat eerst een knuffel op het potje zitten. Lees meer in zindelijk worden in kleine stapjes.
3. Geef een keuze
Peuters willen graag zelf beslissen. Geef daarom een keuze tussen twee dingen die allebei goed zijn: "Wil je op het potje of op de grote wc?" of "Ga je zelf, of zal ik je helpen?"
4. Zorg dat je kind fijn zit
Een stevig potje of een wc-verkleiner met een opstapje, zodat de voetjes steun hebben. Als je kind stevig zit, kan het zich beter ontspannen. Bekijk de potjes.
5. Kies vaste, logische momenten
Na het wakker worden, na het eten, voor het slapengaan. Momenten die al bij de dag horen, voelen minder als een onderbreking.
6. Laat het voordoen
Peuters leren veel door te kijken. Laat je kind meekijken als een ouder, broer of zus naar de wc gaat. Een prentenboek over het potje kan ook helpen.
7. Maak het leuk, maar niet te leuk
Een liedje, een boekje of een sticker na het proberen kan helpen. Houd het wel klein: van een groot feest of een grote beloning kan ook druk komen.
8. Laat je kind kiezen voor een eigen broekje
Een onderbroekje met een print die je kind zelf heeft gekozen, kan motiveren: "Dit is mijn broekje, en dat wil ik droog houden." Laat je peuter kiezen uit de trainingsbroekjes.
Wat je beter niet kunt doen
- Je kind dwingen om te blijven zitten.
- Boos worden of straffen bij een ongelukje.
- Je kind vergelijken met andere kinderen.
- Steeds vragen of het moet plassen. Dat kan juist weerstand geven.
Wanneer las je een pauze in?
Blijft je kind het potje na een paar weken nog steeds weigeren, of wordt het een dagelijkse strijd? Stop dan even. Doe de luier weer om en probeer het over een paar weken of maanden opnieuw. Dat is geen mislukking. Het is juist een slimme keuze: een kind dat er wél aan toe is, leert het vaak veel sneller.
Wanneer vraag je advies?
Vraag het consultatiebureau om advies als je je zorgen maakt of het steeds niet lukt. Heeft je kind harde poep of pijn bij het poepen, of houdt het de ontlasting op? Bespreek dat met de huisarts. Verstopping kan maken dat een kind het potje gaat vermijden.
Veelgestelde vragen
Mijn peuter plast wel op het potje, maar poept niet. Wat nu?
Dat komt vaak voor. Poepen op het potje is voor veel kinderen spannender. Blijf het rustig aanbieden en let op harde ontlasting. Bij pijn of verstopping ga je naar de huisarts.
Mijn kind ging eerst goed, maar wil nu ineens niet meer. Hoe kan dat?
Een terugval is normaal, bijvoorbeeld na een vakantie, ziekte of een nieuw broertje of zusje. Ga terug naar een kleinere stap en blijf rustig. Meer tips lees je in ongelukjes tijdens zindelijkheidstraining.
Moet ik belonen met snoep?
Liever niet. Een compliment, een high five of een sticker werkt meestal net zo goed en houdt het klein.
Geduld wint het van druk
Een peuter die "nee" zegt tegen het potje, is gewoon een peuter. Met rust, kleine stapjes en een beetje humor kom je samen verder dan met strijd.
Laat je peuter een eigen broekje kiezen →
Bronnen
- Nederlands Centrum Jeugdgezondheid – JGZ-richtlijn zindelijkheid
- Thuisarts – Mijn kind kan moeilijk poepen
Dit artikel geeft algemene informatie en vervangt geen persoonlijk advies van een zorgverlener.